Stratejik Değerlendirmeler

Savunma Sanayii Müsteşarlığı tarafından Türk Silahlı Kuvvetleri’nin uzun dönem modernizasyon ihtiyaçları dikkate alınarak Savunma Sanayii Sektörel Strateji Dokümanı hazırlanmıştır. Anılan dokümanda “2010 yılı sonuna kadar savunma sistem ihtiyaçlarının yurt içi karşılanma oranının ortalama %50’ye çıkarılacağı ve savunma sanayi ürün ve hizmet ihracatının 2011 yılında en az 1 Milyar ABD doları olarak gerçekleştirileceği” şeklinde bir stratejik hedef yer almaktadır.[1]

 

Savunma Sanayii’nin mevcut durumunu değerlendirdiğimizde TSK ihtiyaçlarına cevap verebilme düzeyi ve ihracat kapasitesi, alt sektörlere göre farklılıklar göstermektedir. Kara ve deniz platformu üretim teknolojileri konusundaki milli yeteneklerin seviyesi, güdümlü silahlar ve hava araçları alanlarına nispeten daha ileri seviyede olduğu değerlendirilmektedir. Tüm alt sektörlerde SSM.lığı, TSK’nın ihtiyacı olan savunma sistemlerinde özgün yurt içi geliştirme modellerine öncelik verilecektir. Bu durum, teknolojinin satın alınması yerine üretilmesi durumunda tedarik edilen sistemler üzerinde gerekli geliştirmelerin kısıtlamasız olarak yapılmasını mümkün hale getirecektir. Ayrıca bu tedarik yöntemi ile ürünlerin fikri mülkiyet ve kısıtsız kullanım haklarına sahip olunacaktır. Özgün yurt içi geliştirme yöntemi ile sistem ömür devri maliyetlerinde önemli bir kalem olan işletme bakım ve idame maliyetlerinde önemli mali tasarruflar sağlanacak ve dışa bağımlılığımız azalmış olacaktır.

 

SSM.lığının özellikle özgün yurt içi geliştirmeye dayalı tedariklerin artırılması ile karşılaşacağı  bu hedefte, ihtiyaç sahibi başta Türk Silahlı Kuvvetleri olmak üzere, savunma sistemlerinin özgün yurt içi geliştirme projeleri vasıtasıyla tedarik edilmesinde ana yüklenici olarak görev alan ve/veya alacak olan savunma sanayi firmaları, Küçük ve Orta Boy İşletmeler (KOBİ) ve yan sanayi ile üniversite ve araştırma kurumlarının yakın koordinasyon ve sıkı bir işbirliği içersinde çalışmaları vazceçilemez bir zorunluluk olacaktır .

 

Savunma Sanayii’nde TSK’nin ihtiyaçları doğrultusunda belirlenen, kritik alt sistem,  bileşen,  teknoloji bazında dışa bağımlılığın azaltılması hedeflenmektedir. Bu çerçevede, tahsis edilen kaynakların etkin olarak kullanılmasına yönelik olarak Savunma Sanayii Müsteşarlığı tarafından “Savunma Ar-Ge Yol Haritası” hazırlanmıştır. Anılan yol haritası; ana sistem projeleriyle uyumlu, ileriye dönük teknoloji altyapısını oluşturmayı hedefleyen, sanayi, üniversite, araştırma enstitüleri ve KOBİ’ler arasında işbirliğini kuvvetlendiren kritik alt sistem/bileşen/teknoloji kazanımını amaçlayan Ar-Ge projelerinin gerçekleştirilmesini hedeflemektedir. Savunma Ar-Ge Yol Haritası, Mükemmeliyet Ağları (MÜKNET) vasıtasıyla savunma sanayi alt yapısının gelişiminde önemli rol oynayacaktır.

 

Türk Savunma Sanayii’nin, öngörülen hedeflere ulaşabilmesi düşünüldüğünde, sektörün kalifiye işgücü ihtiyacının artarak devam edeceği tahmin edilmektedir. Teknik meslek lisesi seviyesinden başlamak üzere, teknik meslek yüksek okulları ve mühendislik fakülteleriyle, sektörün eğitim ilişkilerinin yönlendirilmesi ve koordinasyonunun sağlanması, bu bağlamda nitelikli işgücü ihtiyacının tespiti amacıyla sektörün insan kaynakları haritası çıkarılması Savunma Sanayii Müsteşarlığı tarafından hedeflenmiştir.[2]

 

Müsteşarlık çalışanların kamu ya da vakıf üniversitelerinde açılan, başta sistem mühendisliği alanında olmak üzere, yüksek lisans ve doktora programlarına iştirakinin ve firmaların yürüttükleri sistem projelerinde karşılaştıkları problemlerin aşılmasına yönelik belirledikleri alanlarda, üniversitelere tez konusu teklif etmeleri ve araştırma projeleri önermeleri hususunun desteklenmesi kararlaştırılmıştır. Bu kapsamda üniversitelerin mühendislik fakültelerinde eğitim gören öğrencilerine belli programlara dayalı olarak açılan staj imkanlarının arttırılması ve başarılı öğrencilere burs imkanı sağlanması hususlarının yeni imzalanacak sözleşmelere ithal edilmesi planlanmıştır. Ayrıca sektörde faaliyet gösteren firmalarımızın profesyonel olarak yönetilebilmesini teminen, vasıflı personelini orta ve üst düzey yönetici yetiştirme programlarına göndermelerinin teşviki bu meyandaki diğer bir tamamlayıcı tedbir olarak görülmektedir.

 

Savunma Sanayii Müsteşarlığı tarafından alt sektör bazında belirlenen vizyonları ve sözkonusu vizyonu gerçekleştirme sürecinde üniversite ve araştırma kurumlarını ön plana çıkaran hususlar aşağıda açıklanmıştır.[3]

 

  • Kara araçları ile ilgili olarak; Türk Silahlı Kuvvetlerinin kara platform ihtiyaçlarının tamamının yurt içinden sağlanması ve sektörde sürdürülebilir büyümenin tesis edilmesi, bu kapsamda; otomotiv yan sanayinde, savunma sanayi ihtiyaçlarına yönelik farkındalık yaratmak amacı ile Otomotiv Sanayii Derneği, Taşıt Araçları Yan Sanayicileri Derneği, Savunma Sanayii İmalatçılar Derneği, Sanayi Odaları, Üniversiteler ve Araştırma Kurumları ile iletişim ve işbirliği teşvik edilmesi,

 

  • Deniz araçları ile ilgili olarak; tüm su üstü askeri platformların tasarımı ve inşaasının yurt içinden gerçekleştirilmesi, yüksek teknolojili deniz araçlarının tedarikine yönelik, özellikle Ar-Ge faaliyetlerinde üniversite-sanayi işbirliğinin tesis edilmesi, hız, denge, denizcilik, mukavemet, görünmezlik, kendini savunma, varlığını sürdürebilme, vuruş gücü, geminin hizmet ömrünü uzatabilme potansiyeli özellikleri açısından, yüksek teknolojilere sahip su üstü ve uzun vadede su altı platformlarında üniversite ve sanayi işbirliğinin sağlanması,

 

  • Hava araçları ile ilgili olarak; Türk Silahlı Kuvvetlerinin tüm insansız hava aracı ve uçak modernizasyonu ihtiyaçlarının yurt içinden karşılanması,

 

  • Elektronik Harp ve Algılıyıcılar ile ilgili olarak; Türk Silahlı Kuvvetlerinin tüm platformları için elektronik harp ve algılıyıcı sistemlerinin tamamının milli imkanlarla geliştirilmesi ve üretilmesi,savunma sanayini EH alanında istenen düzeye getirmek amacıyla;

tedarik projeleri kapsamında öncelikli olarak özgün geliştirme modeli benimsenecek, ihtiyacın yurt içi karşılanma oranının 2013 yılına kadar % 50’ye ulaşması, ürün içinde kullanılmak üzere üniversite ve araştırma kuruluşları ile sanayinin ortak yer aldığı Ar-Ge projeleri, sözleşme bedelinin asgari %2’si olacak şekilde uygulanması,

 

  • Muhabere, Elektronik ve Bilgi Sistemleri ile ilgili olarak; elektronik ve yazılımın tedarik edilecek tüm sistemler için milli olarak geliştirilmesi ve bir uydunun sistem seviyesinde tasarım, entegrasyon ve testlerinin özgün olarak gerçekleştirilmesi,

 

  • Füze, Mühimmat ve Silahlar ile ilgili olarak; Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyaç duyduğu kısa ve orta menzilli füze sistemleri ile her çapta silah sistemi ve mühimmatın yurt içinde geliştirilmesi, bu amaçla, gerekli olan teknik alt yapının geliştirilmesi ve yeterli miktarda uzman insan gücünün yetiştirilmesi, silah sistemleri ve mühimmatın Makina Kimya Endüstrisi (MKE) Genel Müdürlüğü öncülüğünde özellikle tasarım ve geliştirme alanında ilgili üniversite, araştırma kurumu ve savunma sanayii firmalarından destek almak suretiyle yurt içinden tedarik edilmesi, hedeflenmiştir.

 

 

 

[1] T.C. MSB SSM.lığı 2009-2016 Savunma Sanayii Sektörel Strateji Dokümanı

[2] T.C. MSB SSM.lığı 2009-2016 Savunma Sanayii Sektörel Strateji Dokümanı

[3] T.C. MSB SSM.lığı 2009-2016 Savunma Sanayii Sektörel Strateji Dokümanı